Akademia maturalna cz.11  JAK ZACZĄĆ… ABY ZAKOŃCZYĆ Z SUKCESEM!

Akademia maturalna cz.11 JAK ZACZĄĆ… ABY ZAKOŃCZYĆ Z SUKCESEM!

 Finis coronat opus! - koniec wieńczy dzieło. Tak więc już na zakończenie cyklu artykułów poświęconych Nowej Maturze z języka polskiego...

10 powodów, aby studiować w Szczecinie

10 powodów, aby studiować w Szczecinie

10 powodów, aby studiować w Szczecinie     Piękne jest to, że przyszłych studentów wita ocean zieleni, śpiew ptaków i... dziki...

Bednarska - nowy pomysł na szkołę średnią

Bednarska - nowy pomysł na szkołę średnią

We wrześniu 2015 roku zaczyna działalność Bednarska Szkoła Realna - 4-letnia szkoła średnia proponująca oryginalny system kształcenia, zaaprobowany...

  • Akademia maturalna cz.11  JAK ZACZĄĆ… ABY ZAKOŃCZYĆ Z SUKCESEM!

    Akademia maturalna cz.11 JAK ZACZĄĆ… ABY ZAKOŃCZYĆ Z SUKCESEM!

  • 10 powodów, aby studiować w Szczecinie

    10 powodów, aby studiować w Szczecinie

  • Bednarska - nowy pomysł na szkołę średnią

    Bednarska - nowy pomysł na szkołę średnią

Szkoły wyższe

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie
 Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie

 
...
Akdemia Morska w Szczecinie
Uczelnia kształci wysoko wykwalifikowanych nawigatorów i mechaników dla potrzeb współczesnej floty t...

Matura

Stylizacja językowa
Co to jest stylizacja językowa


Stylizacja językowa polega na...
ANGIELSKI Giving opinion about a film
 During the matura exam the writing task may include writing a film review. At the oral ex...
„Dziady” część III - Adam Mickiewicz
Treść
Prolog
W przerobionym na więzienie wileńskim klasztorze Bazylianów przy ulicy Os...
„Dziady” cz. II i IV - Adam Mickiewicz...
Dzieło
Dziady Mickiewicza to najbardziej znany polski dramat romantyczny. To utwór o p...
Akademia maturalna cz. 9 CO TO SĄ...
CO TO SĄ „ INNE TEKSTY KULTURY” i  „WŁASNE DOŚWIADCZENIA KOMUNIKACYJNE” W  ZADANIACH JĘZYK...
Akademia maturalna cz. 8 ZADANIA JĘZYKOWE Z...
ZADANIA JĘZYKOWE Z TEKSTEM LITERACKIM
 
Kolejną część Akademii Maturalnej chciała...
„Pan Tadeusz” - Adam Mickiewicz
Geneza
Genezę powstania poematu wyjaśnia Mickiewicz w Epilogu do Pana Tadeusza. W a...
Akademia maturalna cz. 7 ZADANIA JĘZYKOWE NA MATURZE...
ZADANIA JĘZYKOWE NA MATURZE
O ile na tzw. starej maturze można było wybrać lub też nie wybier...
POZYTYWIZM - TABELA
POZYTYWIZM 1864-1890  1864 – klęska powstania styczniowego, pożegnanie ideałów...
„Nad Niemnem” - Eliza Orzeszkowa
Czas i miejsce akcji
Lipiec i sierpień 1886 roku na Grodzieńszczyźnie; dworki –...
„Ludzie bezdomni” - Żeromskiego
Żeromski bynajmniej nie zamierzał stworzyć nieskazitelnej, czystej postaci owładniętej jedynie myślą...
TEST z Szekspira z komentarzem
 1. Williama Szekspira nazywa się również mistrzem za Stratfordu, gdyż:
a. pochodził z m...

Studia

Automatyka i robotyka
To kierunek idealny dla pasjonatów i wirtuozów matematyczno-fizycznych, tych wszystkich, których int...
Mechatronika
 Mechatronika to studia interdyscyplinarne łączące takie dyscypliny jak mechanika, automatyka i...
Etnografia
Charakterystyka zawodu
Jako etnograf będziesz analizował oraz dokumentował obyczaje...
Budownictwo
Chcesz budować mosty, lotniska, domy? Jesteś dobry z matematyki i fizyki, potraf...
Historia
Predyspozycje
To studia dla pasjonatów. Nie przebrnie przez nie człowiek, który nie...
Filmoznawstwo
Studiuj filmoznawstwo jeśli chcesz

 zdobyć solidną wiedzę z kultury, ze ...
Oceanografia
Oceanografię można studiować tylko w Instytucie Oceanografii w Gdyni i na Uniwersytacie Sz...
Kulturoznawstwo (Wiedza o kulturze)
Kulturoznawstwo jest kierunkiem humanistycznym koncentrującym się na poznawaniu kultury i ...
Administracja
Administracja jest kierunkiem interdyscyplinarnym. Dominują na nim nauki prawne i adm...
Psychologia
Psychologia to pogranicze nauk humanistycznych, biologii, matematyki, a także filozof...
Geologia
To studia dla tych, którzy nie lubią siedzieć na jednym miejscu, przekładać papierków z mi...
Historia sztuki
Studia na historii sztuki od dawna uważa się za ­elitarne, choć ich popularność z roku na ro...

Twoja przyszłość

Doradca inwestycyjny
Pracę doradcy inwestycyjnego można określić jednym zdaniem – chodzi o to, by w minimalnym czasie s...
Prawnik
Zawód prawnika to nie tylko uznanie społeczne i wysokie zarobki, ale przede wszystkim ogromna odpo...
Chcę zostać... inżynierem robotyki i automatyki
 W dzisiejszym świecie roboty i automatyka odgrywają ogromną rolę. Automatycznie działają syste...
Chcę zostać... reżyserem
Kim jest?
Reżyser pełni funkcję szefa artystycznego, swoje dzieło tworzy rękoma innych ludz...
Chcę zostać... geografem
Kim jest?
Geograf zajmuje się badaniem i opisem zjawisk zachodzących w środowisku geograficzn...
Chcę zostać... budowlańcem
Chcesz budować mosty, lotniska, domy? Jesteś dobry z matematyki i fizyki, potrafisz pracować w z...
Chcę zostać... dziennikarzem (2)
by uprawiać ten zawód, kierunkowe studia nie są konieczne, niezbędna jest natomiast ciekawość ludz...
Chcę zostać... urzędnikiem państwowym
Do pracy w służbie cywilnej jest wielu chętnych, na każde ogłoszenie o naborze odpowiada wiele świet...
Zawód – scenograf
Kim jest?

Scenograf jest autorem oprawy plastycznej filmu, przedst...
Chcę zostać... ETNOGRAFEM
Charakterystyka zawodu
Etnograf (etnolog) to osoba, która zajmuje się odkrywaniem, badaniem...
Zawód – architekt wnętrz
Jest to specjalista, który zajmuje się aranżacją, wystrojem i wyposażeniem rozmaitych pomies...
Chcę projektować i budować
Branża budowlana


W pracowni projektowej... ...


Archite...

Inwestycje

kłopoty z koncentracją
Umiejętność koncentracji ma wymiar czysto finansowy. Właściwe zarządzanie czasem pozwala przyswajać coraz...
Spotkanie z poezją
„Dlaczego klasycy” – Zbigniew Herbert      
 
Zbigniew Herbert          

Dlaczego...
Galeria
„Ukaranie Marsjasza” – Tycjan
Mitologia podaje, że zuchwały sylen – Marsjasz –...
Angielski (2)
Wyrażanie uczuć osobistych

Jak komentować to, co widzisz i co się...
Angielski
Wyrażanie opinii, przekonań i pryzpuszczeń

Jak wyrazić swoje zdanie na...
Jak się uczyć?
Techniki zapamiętywania

Trzeba wiedzieć o tym, że pamięć to proces składający...

Czym jest fraszka? Omów fraszki Jana Kochanowskiego.

  • Fraszka jest gatunkiem o rodowodzie antycznym.
  • Nazwa pochodzi z języka włoskiego, gdzie „frasca” w znaczeniu przenośnym oznacza błahostkę, coś lekkiego, żartobliwego.
  • Powstała na bazie starożytnego epigramatu, którego twórcą był Simonides z Keos.
  • Tak jak epigramat odznacza się krótką, maksymalnie zwięzłą formą.
  • Kochanowski odszedł od konwencji gatunku, z utworu lekkiego, o niezobowiązującej tematyce uczynił typ wypowiedzi lirycznej, ujętej często w wyszukaną stylistycznie formę i podejmującej ważne kwestie.

  • Fraszka bywa pisana:
    • „na coś” (np. Na lipę),
    • „do czegoś” (Do gór i lasów),
    • lub „o czymś” (O doktorze Hiszpanie).
  • Biorąc pod uwagę temat, który poruszają fraszki, możemy wyróżnić fraszki:
    • obyczajowe,
    • miłosne,
    • filozoficzne,
    • patriotyczne. 
  • Ze względu na budowę dzielimy je na:
    • opisowo-ilustracyjne (relacjonują, ilustrują dany temat lub motyw);
    • wyznaniowo-liryczne (zwykle pisane w pierwszej  osobie, ujawniające uczucia podmiotu mówiącego);
    • dramatyzowane (dialogi, przypominające scenki teatralne).



We fraszkach Kochanowskiego odnajdujemy:

  • satyrę na obyczaje panujące na dworach
    • Do Mikołaja Firleja,
    • O doktorze Hiszpanie,
    • O kapelanie;

  • kpinę z ludzkich wad
    • z dewocji (Na nabożną),
    • z chciwości (O kaznodziei);

  • refleksję filozoficzną.

    • Fraszka O żywocie ludzkim jest jakby chwilą zadumy nad ludzkim losem, nad niepewnością i ulotnością ziemskich wartości, takich jak: „zacność, moc, pieniądze, sława”. Wszystko, co myślimy i co czynimy – to „fraszki”. Ludzi poeta obrazowo porównuje do teatralnych kukiełek, laleczek, które po przedstawieniu wędrują do worka – choć wydaje się im, że są sprawcami wszystkich dzieł. Bóg w świetle fraszek jest Wielkim Budowniczym i Architektem, lecz także Reżyserem śmiejącym się z teatru świata, widzem, obojętnym na sprawy doczesne.

    • „Wielka Myśli” – zwraca się Kochanowski do Boga w drugiej fraszce pt. O żywocie ludzkim. W tym utworze ludzie to z kolei dzieci przypisujące wagę rzeczom i wydarzeniom zgoła nieważnym w Boskim systemie wartości.

    • We fraszce Do gór i lasów poeta pisze o sobie i o swoim życiu, w którym zdążył spróbować wszystkiego: oto życie człowieka uczonego, dworskiego, rycerskiego, we Francji, Niemczech, Włoszech. Spojrzenie wstecz kończy typowo epikurejską konkluzją:
      Dalej co będzie? Srebrne w głowie nici,
      A ja z tym trzymam, kto co w czas uchwyci.


Cały cykl

Aby zrozumieć znaczenie fraszek Kochanowskiego, warto potraktować je całościowo, nie jako zbiór odrębnych utworów – bo jako całość oddają pięknie wizję świata, światopogląd i humanistyczny sposób myślenia poety. Są także ilustracją Polski szesnastowiecznej – jej obyczajowości, humoru, refleksji humanistycznej.

Fraszki wydają się jednym z głównych osiągnięć Jana Kochanowskiego i między innymi one sprawiły, że spełniło się marzenie poety zapisane we fraszce Ku Muzom:

Proszę, niech ze mną za raz me rymy nie giną;
Ale kiedy ja umrę, ony niechaj słyną!


Przesłanie i tematy

We fraszkach Kochanowski zawarł:

    • satyrę na obyczaje panujące na dworach (Do Mikołaja Firleja, O doktorze Hiszpanie, O kapelanie);
    • kpinę z ludzkich wad – z dewocji (Na nabożną), chciwości (O kaznodziei);
    • refleksję filozoficzną:
      • życie ludzkie jest ulotne  – wszystko to fraszki: moc, pieniądze, sława,
      • ludzie to laleczki, marionetki w rękach Boga,
      • Bóg to wielki stwórca, reżyser świata,
      • warto korzystać z życia w myśl epikurejskiego carpe diem,
      • Bóg to dobry ojciec, nie surowy sędzia,
      • świat nie jest doskonały – smutki przeplatają się z radościami.

W mniemaniu samego poety rola fraszek była niebagatelna.

  • Pisał w Do fraszek iż są zwierciadłem jego tajemnic, odczuć, losów, mimo że są to informacje ukryte i niełatwe do odczytania. Zaznacza także Kochanowski, że łaje przywary, a nie osoby.

    Fraszki nieprzepłacone, wdzięczne fraszki moje
    w które ja wszytki kładę tajemnice moje
    bądź łaskawie Fortuna ze mną postępuje,
    bądź inaczej, czego snadź więcej się znajduje.

  • Fraszki wydają się jednym z głównych osiągnięć Jana Kochanowskiego i między innymi one sprawiły, że spełniło się marzenie poety zapisane we fraszce Ku Muzom:

    Proszę, niech ze mną za raz me rymy nie giną,
    Ale kiedy ja umrę, one niechaj słyną!

  • Nie można pominąć słynnej Na dom w Czarnolesie, która jest dziękczynieniem wzniesionym ku Bogu za dom, piękno natury, harmonię ludzkiego życia ale nie pomija te pierwiastka ludzkiego, wkładu człowieka w otaczający go świat.

    Panie! To moja praca, a zdarzenie Twoje;
    Raczyż błogosławieństwo dać do końca swoje!


  • Podobnym hołdem, utworem głęboko religijnym jest Modlitwa o deszcz kreująca Boga jako „wszego dobrego dawcę i szafarza wiecznego”.



Portret humanisty na przykładzie Fraszek Jana Kochanowskiego

Kim jest człowiek, jakie jest jego miejsce w świecie?

Również takie trudne problemy znajdujemy w błahych gatunkowo fraszkach Jana Kochanowskiego. Są to problemy filozofa, humanisty poszukującego spokoju i prawdziwych wartości.

  • Fraszka O żywocie ludzkim nie jest utworem zbyt optymistycznym. Przypomina o tym, że wszystko przemija, nic więc człowiekowi po wartościach, takich jak: zacność, uroda, moc, pieniądze, sława. Człowiek ma do odegrania w teatrze życia swoją rolę. Wszystko musi przebiegać zgodnie z wolą Reżysera, czyli Boga – Budowniczego świata. Żadna kukiełka nie może zostać na scenie, gdy spektakl się skończy.

  • Na lipę – jak na humanistę przystało – Kochanowski chwali tu przyrodę, a właściwie jeden z jej elementów – lipę. Drzewo to jest przyjacielem ptaków (daje im schronienie), owadów (pszczoły mogą zbierać nektar z jej kwiatów), gości i domowników (zapewnia im chłód w upalny dzień) oraz poety (jest źródłem natchnienia).

  • Na zdrowie – bez zdrowia nic człowiekowi po bogactwach, ale wartość zdrowia człowiek docenia dopiero w chorobie.

  • Na dom w Czarnolesie – to hołd poety humanisty wobec Boga – Stwórcy świata i podziękowanie za wszystkie dary, które otrzymuje człowiek:
    Panie! To moja praca, a zdarzenie Twoje;
    Raczyż błogosławieństwo dać do końca swoje!

  • Do gór i lasów – ta fraszka mogłaby być świetnym podsumowaniem życia i twórczości Jana Kochanowskiego. Pisze w niej poeta o wartościach życiowych i o przemijaniu z perspektywy człowieka, który dobrze poznał uroki i smutki życia. Liczne podróże, życie dworskie i ziemiańskie nie zmieniły jego epikurejskiego podejścia do świata – trzeba wykorzystywać każdą cenną chwilę i cieszyć się z każdego doświadczenia:
    Dalej co będzie? Srebrne w głowie nici,
    A ja z tym trzymam, kto co w czas uchwyci.