Słowotwórstwo TEST 2

Słowotwórstwo – test 2 



36. Która grupa wyrazów nie stanowi rodziny wyrazów:

A. uczeń, uczynny, nauczyciel, uczyć.
B. głowa, podgłówek, półgłówek, główka
C. morze, morski, nadmorski, podmorski
D. jeździć, jechać, jeździec, ujeżdżalnia


37. W którym wyrazie nie zajdzie oboczność:

A. braciszek     
B. woźnica 

C. śnieżynka     
D. rybak


38. W podanej grupie wyrazów jeden wyraz nie należy do ich rodziny. Który?
czytelnik, czytelnia, czytać, przeczytać, czytanie, biblioteka,odczytać, czytadło, wyczytać.


39. Z podanych niżej cząstek podkreśl te, za pomocą których nie da się utworzyć czasowników
pokrewnych do wyrazu „ujrzeć”. Wpisz je w miejsce kropek:

do, roze, pode, ze, obe, wy, spo, ku

Odp. ..............................................................................................................................................................


40. Wyrazem podstawowym dla wyrazu „odmalować” będzie wyraz:

A. odmalowanie  
B. malować

C. namalować   
D. malowanie


41. Do podanych wyrazów dopisz po jednym antonimie:

A. horyzontalny  ...............................................................................................................................................

B. fałszywy ......................................................................................................................................................
C. silny  ...........................................................................................................................................................
D. skomplikowany ............................................................................................................................................


42. Do wyrazu „kupić” dopisz pięć wyrazów pokrewnych.

Odp. ................................................................................................................................................................


43. Zastąp w następujących zdaniach kolokwializmy.

A. Kupiłam sobie super kieckę. ...........................................................................................................................
B. To bardzo fajna dziewczyna. ...........................................................................................................................
C. Nasza wychowawczyni jest cool. .....................................................................................................................
D. Na dyskotece było naprawdę wyrąbiście. ..........................................................................................................


44. Do podanych wyrazów, tworzących rodzinę wyrazów, podaj wyrazy podstawowe. Podkreśl rdzenie.


A. Polak .............................................................................................................................................................
B. polski .............................................................................................................................................................

C. Polka .............................................................................................................................................................
D. polskość .........................................................................................................................................................


45. Do wyrazu „rodzimy” dopisz po dwa synonimy i antonimy

A. synonim – .......................................................................................................................................................
B. antonim – ........................................................................................................................................................


46. Wskaż ciąg wyrazów pokrewnych do wyrazu „szklany”

A. szkło, szklisty, szklarz   B. szyba, szklarz, szklanka
C. szklić, oszklony, szybka   D. szkiełko, szklarnia, szyba

Odp. ....................................................................................................................................................................


47. Wskaż wyraz podstawowy dla wyrazów „bezwiednie”, „podgórski”. Oddziel podstawę słowotwórczą od formantu.

Odp. ....................................................................................................................................................................


48. Wykorzystując podane formanty utwórz nazwy mieszkańców czterech krajów:

A. ........................................................................................................................-ec 
B. .....................................................................................................................-czyk

C. .........................................................................................................................-ak 
D. ..........................................................................................................................-ik

E. ......................................................................................................................-czyk 
F. ..........................................................................................................................-ar



49. W wyrazie: „przedsiębiorcy” cząstka -y jest:

A. formantem  
B. przyrostkiem
C. końcówką fleksyjną   
D. wrostkiem

Odp. ........................


50. Napisz nazwy mieszkańców poniższych krajów, regionów, miast. Każdy z wyrazów pochodnych podziel na podstawę słowotwórczą i formant.

A. mieszkaniec Szkocji to ....................................................................................................................................
B. mieszkaniec Korei to ........................................................................................................................................

C. mieszkaniec Łotwy to .......................................................................................................................................
D. mieszkaniec Mazowsza to ................................................................................................................................


51. Określ, za pomocą jakiego formantu utworzono wyrazy: prośba, groźba.

Odp. ....................................................................................................................................................................


52. Do podanych podstaw słowotwórczych dodaj formanty tak, by utworzyć wyrazy pochodne:

                  >   ciemn …...........   
                  >   ciemni …..........
a) ciemny    >   ciemni …..........

                  > leś …..........
                  > leś …..........
b) las          > ….......... les …......... 

                  > straż …..........
                  > straż …..........

c) straż       > straż …..........
   
                  > dol …..........
                  > dol …..........
d) dół          > doł …..........


53. Jaki rdzeń występuje w wyrazach: chmurka, zachmurzony, pochmurny, chmurny?

Odp. ....................................................................................................................................................................



54. Wyraz palacz został utworzony od:

A. wyrazu palenie    
B. wyrazu palić

C. wyrazu palarnia   
D. wyrazu spalać

Odp. ...............................


55. Cząstka słowotwórcza wyróżniona w wyrazach: chleb, chlebek, chlebowy to:

A. formant    
B. przedrostek

C. rdzeń oboczny    
D. wrostek


56. Spośród kilku wyrazów wybierz tylko te, które określają najlepiej znaczenie haseł:

A. iluzja ............................................................................................................................   
B. imaginacja ....................................................................................................................

Wyrazy: złudzenie, przedstawienie, wyobraźnia, idealizm


57. Znajdź dla poniższych wyrazów wspólny:

A. przedrostek .................................................   

– .............. bywać    
– .............. pis    
– .............. lot    
– .............. spać  

B. przyrostek ...................................................

– aranżo ...........
– projektow ...........
– programow ...........
– kodow .......


58. Do podanych wyrazów dopisz wyrazy podstawowe lub pochodne.

a) chwytać .............................................................................................   
b) ............................................................................................. malarka

c) ................................................................................................. czołg  
d) ............................................................................................... schron


59. Która z definicji jest prawdziwa? Rdzeniem wyrazu nazywamy:

A. podstawę słowotwórczą  
B. najmniejszą niepodzielną podstawę słowotwórczą
C. formant, który przechodzi z wyrazu podstawowego do pochodnego
D. wyraz podstawowy


60. Od rzeczownika mądrość utwórz wyrazy pochodne:

A. rzeczownik ....................................................................................................................................
B. czasownik .....................................................................................................................................
C. przymiotnik ....................................................................................................................................


61. W podanych wyrazach złożonych wskaż podstawy słowotwórcze oraz formant (lub formanty).

A. deskorolka ....................................................................................................................................,  
B. rurociąg..........................................................................................................................................,

C. małolitrażowy .................................................................................................................................,  
D. słodkowodny ..................................................................................................................................,

E. beczkowóz ....................................................................................................................................., 
F. domokrążca ....................................................................................................................................,

G. językoznawca ................................................................................................................................., 
H. pierwszoklasista ..................................................................................................................../..........


62. Wyraz „grotołaz” to:

a) wyraz prosty (rozwinięty),  
b) wyraz złożony (złożenie),  
c) wyraz złożony (zrost)

Odp. ...............................


63. W wyrazie: „narożnik” wskaż poprawnie oddzieloną podstawę słowotwórczą od formantu:

A. na–rożnik  
B. na–roż–nik        
C. naroż–nik       
D. na–rożn–ik


64. Wyraz „bieg” pochodzi od:

A. bieganina,             
B. biegać,                 
C. bieganie

Odp. ...............................


65. Uzupełnij tabelkę:

66. Wstaw w miejsce kropek odpowiednie wyrazy, by utworzyły rodzinę.

 

67. Uzupełnij schemat:
 A. ....................................... > ................................................ > podgórski
 B. ....................................... > ręczyć > .................................. > poręczenie


68. Utwórz rzeczowniki o podanych znaczeniach i zapisz je, oddzielając podstawy słowotwórcze od formantów:


Wzór: kiszka pasztetowa – pasztet – ówka


A. człowiek okrutny ........................................................................................................................

B. łódź motorowa ...........................................................................................................................
C. szkoła wieczorowa ......................................................................................................................
D. człowiek zarozumiały .....................................................................................................................


69. Połącz podane części wyrazów z grupy A z odpowiednimi częściami wyrazów z grupy B tak, by powstały wyrazy złożone. Tam, gdzie to konieczne, dodaj odpowiedni wrostek (o, i lub y).

W każdym przypadku określ rodzaj wyrazu złożonego (złożenie, zrost czy zestawienie).

Grupa A      dodaj wrostek                               Grupa B        (złożenie, zrost czy zestawienie)

cudz ........................................................     dąb               ................................................
pięta ........................................................     stok              ................................................
wyrw ........................................................     noc               ................................................
koni ..........................................................    ziemiec         ................................................
Biały .........................................................    pióro             ................................................
Wielka ......................................................    Achillesa       ................................................
praw ..........................................................   krad              ................................................
wieczne .....................................................   pisarz           ................................................
panna ........................................................   skrzydłowy   ................................................
wir .............................................................   młoda          ................................................
bajk ...........................................................   płat             ................................................



Odpowiedzi

36. A.;
37. D.;
38. biblioteka;
39. ze, ku;
40. B.;
41. A. wertykalny, B. prawdziwy, C. słaby,
D. prosty;
42. odkupić, przekupić, zakupić, okupić, kupowanie;
43. A. ładną sukienkę, B. miła, C. świetna, D. była naprawdę wspaniała zabawa;
44.

45. A. swojski, lokalny, B. obcy, zagraniczny;
46. A.

47. bez wiedzy, bezwied -nie, pod górą, podgór -ski;
48. A. Niemiec, B. Marokańczyk, C. Słowak, D. Anglik, E. Duńczyk, F. Szwajcar;
49. C.;
50. A. Szkot-Ø, B. Kore-ańczyk, C. Łot-ysz, D. Mazowsz-anin;
51. formant: „ba”;

52.
a) > ciemnota > ciemnieć > ciemniak ,
b)  > leśny > leśnik > zalesić,
c) > strażnik > strażak > strażnica,

d) > dolinka > dołek > dolny,
53. chmur – chmurz (r : rz);
54. B;
55. C; 56. A. iluzja to złudzenie, B. imaginacja to wyobraźnia;
57. A. przedrostek: prze- , B.przyrostek: -anie;
58. a) chwyt, b) malarz, c) czołgać, d) schronić;
59. B;
60. A. mędrzec, B. mądrzyć się, C. mądry;
61.
A. deskorolka – deska, rolka (formant -o-),
B. rurociąg – rura, ciągnąć (formanty -o- ; Ø),
C. małolitrażowy – mały, litraż (formanty -o- ; -owy),
D. słodkowodny – słodka, woda (formanty -o- ; -ny),
E. beczkowóz – beczka, wóz (formant -o-),
F. domokrążca – dom, krążyć (formanty -o- ; -ca),
G. językoznawca – język, znawca (formant -o-),
H. pierwszoklasista – pierwszy, klasa (formanty -o- ; -ista);
62. wyraz złożony (złożenie);
63. B.;
64. B.; 65. palec – paluch; sprawiedliwy – sprawiedliwość; pastować – pastowanie; czytać – czytelnia;
66.

67. A. góra >górski > podgórski, B. ręka> ręczyć > poręczyć > poręczenie;
68. A. okrut -nik,
B. motor -ówka, C. wieczor -ówka, D. zarozumial -ec;
69.
cudzoziemiec – złożenie,
pięta Achillesa – zestawienie,
wyrwidąb – złożenie,
koniokrad – złożenie,
prawoskrzydłowy – złożenie,
Białystok – zrost,
wieczne pióro – zestawienie,
panna młoda – zestawienie,
Wielkanoc – zrost,
wiropłat – złożenie,
bajkopisarz – złożenie;